ایندرا نویی | رهبر جسور دنیای مدیریت و مدیرعامل افسانه‌ای پپسی‌کو

وقتی گفت: «موفقیت یعنی شجاعت تصمیم‌هایی که دیگران جراتش را ندارند، سکوتی خاص در سالن حکمفرما شد. صدایش آرام بود، اما کلماتی که بر زبان آورد، سنگینی سال‌ها تجربه، جنگیدن و ایستادن را با خود داشت».

نام ایندرا نویی برای بسیاری معادل یک تحول مدیریتی است. زنی که نه‌تنها پپسی‌کو را از یک شرکت نوشابه‌سازی به غولی جهانی در حوزه‌ی سلامت، تنوع و نوآوری بدل کرد، بلکه تعریف تازه‌ای از رهبری زنانه در جهان ارائه داد.

از کوچه‌های چنای تا صندلی مدیرعاملی پپسی‌کو

ایندرا نویی در سال 1955 در چنای هند به دنیا آمد. کودکی‌اش در خانواده‌ای متوسط گذشت؛ خانواده‌ای که بیش از هر چیز بر سخت‌کوشی، تحصیل و استقلال تاکید داشت. مادرش اغلب از او و خواهرش می‌خواست نقش نخست‌وزیر یا رهبران بزرگ را بازی کنند؛ بازی‌ای که بعدها به سرنوشت واقعی ایندرا گره خورد.

تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را در هند گذراند و سپس در رشته‌ی فیزیک، شیمی و ریاضی ادامه داد. اما علاقه‌ی اصلی‌اش مدیریت بود. مدرک MBA را از «مدرسه‌ی مدیریت کلکته» گرفت و برای ادامه‌ی مسیر، به ایالات متحده مهاجرت کرد؛ جایی که ورود یک زن جوان هندی به عرصه‌ی مردانه‌ی کسب‌وکار، خود چالشی بی‌پایان بود.

 

ورود به دنیای مدیریت جهانی

نویی تحصیلاتش را در مدرسه‌ی مدیریت ییل (Yale School of Management) ادامه داد. همان‌جا بود که با مفاهیم استراتژی، سیاست‌گذاری و رهبری آشنا شد و خیلی زود توانست در شرکت‌های بزرگ آمریکایی جایگاه پیدا کند.

او در دهه‌ی 80 و 90 میلادی در شرکت‌های موتورولا و ای‌بی‌بی (ABB) مسئولیت‌های کلیدی برعهده گرفت. جسارتش در تصمیم‌گیری و تحلیل‌های دقیقش، مدیران ارشد را شگفت‌زده کرده بود. اما نقطه‌ی عطف زندگی حرفه‌ای او، پیوستن به پپسی‌کو در سال 1994 بود.

پپسی‌کو و دگرگونی تاریخی

وقتی ایندرا نویی به پپسی‌کو آمد، این شرکت بیشتر به‌خاطر نوشابه‌ها و اسنک‌های پرکالری شناخته می‌شد. برند در حال رشد بود، اما با موج انتقادات درباره‌ی سلامت تغذیه‌ای مواجه بود.

نویی به‌عنوان مدیر ارشد مالی و استراتژی، سپس به‌عنوان مدیرعامل (2006 تا 2018)، دست به تغییراتی زد که تاریخ مدیریت از آن به‌عنوان "جسورانه‌ترین اصلاحات صنعت غذا و نوشیدنی" یاد می‌کند.

او مفهوم "عملکرد با هدف" (Performance with Purpose) را معرفی کرد؛ به این معنا که یک شرکت باید هم سودآور باشد و هم مسئولیت اجتماعی خود را ایفا کند. در دوران او:

• سرمایه‌گذاری‌های عظیمی روی محصولات سالم‌تر انجام شد.
• ردپای زیست‌محیطی شرکت کاهش یافت.
• تنوع نیروی انسانی در سطح مدیریتی افزایش یافت.
• و ارزش برند پپسی‌کو چندین برابر شد.

سبک رهبری: جسارت در عمل

ایندرا نویی زنی بود که در دنیای پررقابت و مردانه‌ی مدیریت، ایستاد و ثابت کرد رهبری جنسیت نمی‌شناسد. سبک مدیریتی‌اش تلفیقی از انضباط شرقی و نوآوری غربی بود.

او می‌گفت:
«رهبر کسی است که آینده را ببیند و دیگران را قانع کند همراهش بیایند، حتی اگر مسیر سخت باشد.»

همکارانش از سخت‌گیری‌اش در جزئیات و هم‌زمان از مهربانی و توجهش به کارکنان می‌گفتند. بسیاری معتقدند او با ترکیب عقل و احساس، مدلی تازه از مدیریت انسانی را عرضه کرد.

کتاب‌ها و آثار مکتوب

اندیشه‌های ایندرا نویی تنها در سالن‌های هیئت‌مدیره باقی نمانده، بلکه در قالب کتاب نیز منتشر شده‌اند.

• کتاب «راه کالووی» (The Calloway Way, 2014)
  این اثر با همکاری چارلی فلد نوشته شد و به زندگی وین کالووی، مدیرعامل پپسی‌کو در سال‌های 1986 تا اوایل دهه 90 می‌پردازد. کالووی با تصمیم‌های جسورانه، پپسی را به سودآوری شگفت‌آوری رساند و میراثی ماندگار بر جای گذاشت. نویی در این کتاب با نگاهی مدیریتی، درس‌هایی از رهبری و تحول سازمانی را روایت می‌کند.
• کتاب «روی صحنه» (My Life in Full: Work, Family, and Our Future, 2021)
  خاطرات شخصی و حرفه‌ای نویی است. او در این کتاب از کودکی در هند، مهاجرت، چالش‌های رهبری، نقش خانواده و آینده‌ی مدیریت سخن می‌گوید. این کتاب به سرعت در سطح جهانی پرفروش شد و الهام‌بخش مدیران، کارآفرینان و مشاوران کسب و کار است.

تقدیرها و افتخارات

• چندین بار در فهرست قدرتمندترین زنان جهان توسط مجله‌های فورچون و فوربز قرار گرفت.
• در سال 2009 به‌عنوان یکی از 100 فرد تأثیرگذار جهان توسط تایم معرفی شد.
• و در دوران او، پپسی‌کو به یکی از متنوع‌ترین و نوآورترین شرکت‌های جهان بدل شد.

زندگی پس از پپسی‌کو

ایندرا نویی در سال 2018 از سمت مدیرعاملی کنار رفت، اما همچنان به‌عنوان یکی از بانفوذترین رهبران فکری در حوزه‌ی مدیریت و رهبری سازمانی شناخته می‌شود. او علاوه بر مشاوره به شرکت‌های بزرگ، در حوزه‌ی آموزش و فعالیت‌های اجتماعی نیز فعال است.

میراثی فراتر از مدیریت

ایندرا نویی فقط یک مدیرعامل نبود؛ او نماد تغییر و جسارت است. نماد این‌که یک دختر جوان از جنوب هند می‌تواند قله‌های مدیریت جهانی را فتح کند و به الگویی برای هزاران انسان دیگر تبدیل شود.

میراثش نه‌تنها در آمارهای مالی پپسی‌کو که در دل کارمندانی است که با اعتمادبه‌نفس بیشتری کار کردند، در زنانی که جرئت بیشتری برای ورود به عرصه‌ی رهبری یافتند و در مدیرانی که یاد گرفتند نگاه انسانی به مدیریت، ضعف نیست، بلکه بالاترین قدرت است.

و یک نکته برای امروز

شرکت‌های مشاوره‌ی کسب‌وکار در سراسر جهان، میراث اندیشه‌های ایندرا نویی را همچنان تحلیل می‌کنند. همان‌طور که شرکت مشاوره کسب و کار معصومی نیز باور دارد که معرفی و بازخوانی مسیر رهبران بزرگی چون او، چراغی است برای مدیران امروز؛ تا بفهمند رهبری، فقط دستور دادن نیست، بلکه ساختن آینده‌ای ماندگار است.

«ایندرا نویی، رهبر جسور دنیای مدیریت، به ما یاد داد: سود واقعی یک سازمان، لبخندی است که بر چهره‌ی مردم می‌نشیند.