مایک لازاریدیس |بنیان‌گذار بلک‌بری و نوآور دنیای ارتباطات

در دهه‌ای که جهان تازه معنای «اتصال» را می‌فهمید، مردی آرام، دقیق و شیفته الکترونیک، با یک ایده ساده مسیر تاریخ را تغییر داد؛ ایده‌ای که بعدها نامش شد: BlackBerry. اگر امروز مفهوم «پیام‌رسانی امن» بدیهی به‌نظر می‌رسد، بخش بزرگی از آن را مدیون مایکل لازاریدیس هستیم؛ کارآفرینی که به‌جای هیاهو، با مهندسی پاکیزه و ذهنی وسواس‌گونه، دنیای ارتباطات را متحول کرد.

آغاز زندگی؛ از خیوس یونان تا کانادا

مایک لازاریدیس با نام کامل Mihal (Mike) Lazaridis در سال 1961 در جزیره خیوس یونان به دنیا آمد. خانواده‌اش زمانی که او تنها پنج‌ساله بود به کانادا مهاجرت کردند. از همان کودکی استعداد عجیبی در درک فناوری از خود نشان داد؛ هوشی که باعث شد در ۱۲سالگی جایزه علمی مدرسه را دریافت کند و ساعت‌ها وقتش را پای باز کردن رادیو، مدارهای الکترونیکی و کتاب‌های فنی بگذراند.

او در دانشگاه واترلو کانادا در رشته مهندسی الکترونیک تحصیل کرد، اما درست مثل بسیاری از نوابغ تکنولوژی، درس را نیمه‌کاره رها کرد تا روی ایده‌ای تمرکز کند که بعدها جهان را دگرگون کرد.

تولد RIM؛ شرکتی که جهان را متصل کرد

در سال 1984، لازاریدیس همراه با دو دوست دیگرش، شرکت Research In Motion (RIM) را تأسیس کرد؛ شرکتی که ابتدا روی فناوری‌های بی‌سیم و انتقال داده کار می‌کرد.

اما نقطه اتصال رؤیا و واقعیت در سال 1999 شکل گرفت:
معرفی BlackBerry 850
اولین دستگاه پیام‌رسان امن، قابل حمل و مجهز به Push Email که مدیران، بانک‌ها، سیاست‌مداران و حتی رؤسای‌جمهور جهان را شیفته خود کرد.

به‌واسطه بلک‌بری بود که:

• مفهوم ایمیل در لحظه (Push Mail) متولد شد،
• امنیت ارتباطات وارد استاندارد جدیدی شد،
• و مدیران جهان برای نخستین‌بار واقعی تجربه «همیشه آنلاین بودن» را احساس کردند.

لازاریدیس؛ مردی که امنیت را وارد فناوری همراه کرد

بلک‌بری فقط یک ابزار نبود؛ یک مکتب امنیتی بود. لازاریدیس باور داشت که «ارتباطات آینده بدون رمزنگاری، آینده‌ای ندارد.»
برای همین دستگاه‌های بلک‌بری با استانداردهای امنیتی فوق‌العاده سخت‌گیرانه ساخته می‌شدند و همین موضوع باعث شد:

• کاخ سفید
• نخست‌وزیران کانادا
• سیاستمداران بریتانیا
• و مدیران صدها شرکت بزرگ جهان

سال‌ها فقط از بلک‌بری استفاده کنند.

فراتر از کسب‌وکار؛ حامی بزرگ علم و پژوهش

مایک لازاریدیس فقط یک کارآفرین نبود؛ او یکی از بزرگ‌ترین حامیان علمی کانادا محسوب می‌شود. او بیش از ۱۰۰ میلیون دلار برای توسعه علم کوانتوم و تحقیقات فیزیک بنیادی هزینه کرد و:

• مؤسسه‌ی پژوهش‌های کوانتومی (IQC)
• مؤسسه‌ی پریمتر (Perimeter Institute)

را تأسیس کرد؛ یکی از معتبرترین مراکز ریاضیات و فیزیک نظری دنیا.

 

کتاب‌ها، فیلم‌ها و مطالب منتشرشده درباره او

مایک لازاریدیس کتاب شخصی منتشر نکرده؛ اما درباره او منابع معتبر زیادی وجود دارد:

کتاب‌ها درباره او و بلک‌بری

Losing the Signal
نوشته:

• Sean Silcoff
• Jacquie McNish

روایت دقیق صعود و سقوط بلک‌بری – تنها کتاب معتبر درباره تاریخ این برند.

BlackBerry: The Inside Story of Research In Motion
(زندگینامه مدیریتی RIM)

فیلم / سریال / مستند درباره او

BlackBerry (2023)
فیلم بیوگرافی — نقش مایک لازاریدیس را Jay Baruchel بازی می‌کند.
یکی از بهترین فیلم‌های تکنولوژی دهه اخیر.

تعداد زیادی مستند خبری از CBC و Reuters درباره او و بلک‌بری موجود است.

سقوط آرام؛ رقابت با آیفون

موفقیت بلک‌بری تا سال‌ها ادامه داشت، اما با ظهور iPhone و Android، جهان از «کیبورد فیزیکی» به سمت «صفحه‌نمایش لمسی» رفت.
لازاریدیس در 2013 از مدیریت کناره‌گیری کرد؛ اما اعتبار و نوآوری او در تاریخ تکنولوژی ثبت شد.

سبک رهبری و تفکر مدیریتی لازاریدیس

او مدیری نبود که پشت میز دستور بدهد؛ او یک مهندس بود که یاد گرفته بود سازمان را هدایت کند.
ویژگی‌های مدیریتی او:

• وسواس شدید در کیفیت محصول
• توجه به امنیت به‌عنوان ارزش اصلی
• تمرکز بر حل مسئله، نه نمایش رسانه‌ای
• نگاه مهندسی به رشد و مقیاس‌پذیری

در مجموعه‌هایی مانند مستر معصومی، بررسی مسیر برندهایی همچون بلک‌بری فقط مرور یک تاریخچه تکنولوژیک نیست؛ بلکه یک ابزار آموزشی استراتژیک برای مدیران و کارآفرینانی است که به دنبال فهم عمیق‌تری از «چرخه‌ی رشد و افول» در کسب‌وکار هستند.بازخوانی مسیر برندهایی مانند بلک‌بری، بینش ارزشمندی برای مدیران امروز دارد:
گاهی یک تصمیم اشتباه محصولی، می‌تواند شرکتی جهانی را از اوج به سقوط ببرد.

او نشان داد که یک ایده مهندسی، اگر درست هدایت شود، می‌تواند مسیر زندگی مدیران، دولت‌ها و حتی تاریخ فناوری را تغییر دهد.